Aynı TRY tutarıyla işlem yapan iki kişinin maliyeti neden farklı olur?
Spot, futures, P2P, ağ ücreti ve BNB indirimi katman katman

Ücret tam olarak nereden kesilir?

Önce en temel mantığı netleştirelim. Borsadaki işlem ücreti kargo ücreti gibi sabit bir tutar değildir. Genellikle gerçekleşen işlem değerinin belirli bir yüzdesi olarak kesilir. 1.000 TRY'lik işlemde nominal ücret küçük görünür; 100.000 TRY'lik işlemde aynı yüzde çok daha büyük tutara dönüşür.

Yeni başlayanların en çok kaçırdığı nokta şudur: "ucuzdan aldım, pahalıdan sattım" dediğin tek döngü aslında iki işlemden oluşur. Alırken ücret ödersin, satarken bir kez daha ödersin. Piyasa yönünü doğru tahmin etsen bile çok sık girip çıkarsan net sonuç ücretler yüzünden küçülebilir.

Ücret senin kazanıp kazanmadığına bakmaz. Kâr eden emirden kesilir, zarar eden emirden de kesilir. Yatay piyasada bile sürekli düğmeye basmak bakiyeyi aşındırır. Bu yüzden ücret rehberi yalnızca ücret tablosu okuma işi değildir; işlem alışkanlığını okuma işidir.

Spot ücretleri: küçük görünen oran nasıl büyür?

Spot işlem, elindeki bakiyeyle kripto varlığı doğrudan alıp satmaktır; kaldıraç yoktur. Binance.com'da normal hesap (VIP 0) spotta emir başına %0,1 öder; bu seviyede maker ya da taker olman fark etmez. Ücreti BNB ile ödersen oran %0,075'e iner. Bunlar Eylül 2026'da ücret tablosunda yazan değerler; tablo Binance.com'un ücret sayfasında (Fee Schedule) ve uygulamada profil bölümündeki ücret ekranında durur. Bu yazıdaki oranlar Binance.com'a ait; Binance TR'de işlem yapıyorsan oranı Binance TR'nin kendi ücret sayfasından kontrol et.

%0,1 ücretle 10.000 TL'lik bir alımda 10 TL kesilir. Alım ve satım yaptığında bu iki taraftır. Ayda 5 defa değil 50 defa girip çıkarsan asıl büyüten şey oran değil, frekanstır.

Spotta dolaylı maliyetler de vardır. Spread, en iyi alış ve satış fiyatı arasındaki farktır. Slippage, özellikle piyasa emriyle ekranda gördüğün fiyat ile gerçekleşen fiyatın ayrılmasıdır. Yani gerçek maliyet yalnızca komisyon satırından değil, ücret, spread, slippage ve emir alışkanlığının toplamından oluşur.

Yeni başlayanlar "spot ücreti küçük, önemsiz" yanılgısına kolay düşer. Tek başına küçük olabilir, ama işlem sayısı arttıkça görünmez sızıntı haline gelir. Kendi senaryonu görmek için işlem tutarını ve kaç kez al-sat yaptığını ücret hesaplayıcıya yaz; sayı çoğu zaman hissedilenden daha nettir.

Maker ve taker: emir tipinin maliyete etkisi

Ücret sayfalarında maker ve taker terimlerini görürsün. Maker, emir defterine likidite ekleyen taraftır. Genellikle hemen gerçekleşmeyen bir limit emir verirsin ve başka birinin bu emri karşılamasını beklersin. Taker, mevcut likiditeyi alan taraftır. Piyasa emri veya hemen eşleşen limit emir çoğu zaman taker olur.

Bu, piyasa emri her zaman kötüdür demek değildir. Küçük tutarla ilk akışı öğrenirken piyasa emri anlaşılır ve hızlıdır. Ancak fiyat seçmek için acele etmiyorsan limit emir hem fiyat kontrolü hem de olası maker ücreti açısından daha düzenli olabilir. Yine de sırf maker olmak için planını bozma; dolmayan ucuz emir bazen pahalı ders olur.

BNB ile ücret ödeme nasıl indirir?

Yeni başlayanların erişebileceği en yaygın ücret azaltma yöntemi BNB ile işlem ücreti ödeme ayarıdır. Basit mantık şudur: hesapta bir miktar BNB tutarsın, ilgili ayarı açarsın, uygun işlemlerde ücret BNB ile ödenir ve geçerli indirim uygulanır.

1. Hesabında ücret ödemeye yetecek kadar BNB bulunur.
2. Ayarlar içinde BNB ile ücret ödeme seçeneği açık olur.
3. İşlem ücreti uygun koşullarda BNB bakiyesinden düşer ve indirimli hesaplanır.

İki ayrıntıyı unutma. Birincisi, yalnızca BNB tutmak her zaman yeterli değildir; ayarın açık olması gerekir. İkincisi, BNB de fiyatı yükselip düşen bir kripto varlıktır. Sırf ücret ödemek için küçük miktar tutmak mantıklı olabilir, fakat BNB'yi risksiz varlık sanıp gereksiz büyütmek başka bir risktir.

Eylül 2026'da kontrol ettiğimiz oranlar: spotta BNB ile ödeme ücreti %25 indirir, yani %0,1 oran %0,075 olur. USDⓈ-M vadeli işlemlerde indirim %10'dur ve BNB'nin USDⓈ-M vadeli cüzdanında durması gerekir. İndirimin gerçekten uygulanıp uygulanmadığını emir geçmişinden anlarsın: her gerçekleşen emir, ücreti ve hangi coinle kesildiğini gösterir. Ücret BNB olarak görünüyorsa indirim uygulanmıştır; işlem yaptığın coin cinsinden görünüyorsa ayar kapalıdır ya da BNB bakiyen yetmemiştir.

VIP kademeleri ne işe yarar?

Ücret tablosunda VIP 0, VIP 1, VIP 2 gibi kademeler görürsün. Daha yüksek seviye genellikle daha düşük ücret anlamına gelir. Seviye, son 30 günlük işlem hacmine ve BNB bakiyesine göre belirlenir. Sadece VIP 1'e çıkmak için bile aynı anda en az 1.000.000 ABD doları 30 günlük hacim ve hesapta 5 BNB gerekir. Bu yapı yüksek hacimli traderlar, piyasa yapıcılar ve kurumsal kullanıcılar için anlamlıdır.

Yeni başlayan için tehlike, VIP seviyesine çıkmak uğruna gereksiz işlem yapmaktır. Daha düşük komisyon için fazladan al-sat yaparsan hem daha çok ücret öder hem de piyasa riskini artırırsın. VIP seviyesi zaten var olan hacmin yan ürünü olabilir; yeni başlayan için hacim yaratma bahanesi olmamalıdır.

Çoğu yeni kullanıcı için daha gerçekçi yol şudur: BNB ile ödeme ayarını anlamak, emir tipini bilinçli kullanmak ve işlem sayısını azaltmak. VIP tablosuna bir gün hacmin büyürse daha ciddi bakarsın.

Futures: işlem ücreti ve funding rate

Önce Türkiye tarafı: Binance TR'de vadeli işlem de marjin de yok. SPK, Aralık 2024'te Türkiye'de oturanlara izinsiz hizmet ve kaldıraç sunan, 50'den fazlası kripto borsası olan 108 siteye erişim engeli getirdi. Binance.com'daki vadeli işlemlerin Türkiye'de oturanlara açık olup olmadığı konusunda Binance'ın net bir açıklamasını bulamadık. Aşağıdaki hesaplar vadeli işlemin maliyet mantığını anlamak içindir.

Buraya kadar spot ağırlıklı konuştuk. Futures, yani vadeli işlem tarafı, kaldıraç nedeniyle çok daha risklidir. Ücret yapısı yalnızca işlem komisyonundan oluşmaz; funding rate ve likidasyon riski de vardır.

1. Futures işlem ücreti. Spot gibi işlem değerinin yüzdesi üzerinden, maker/taker ayrımıyla hesaplanır. Fakat kaldıraç kullandığında ücret, hissettiğin küçük teminat üzerinden değil, büyütülmüş nominal pozisyon değeri üzerinden hesaplanır. 10x kaldıraçla açılan pozisyonun ücret etkisi de psikolojik olarak beklediğinden büyük görünebilir.

Binance.com'un ücret tablosunda normal hesap vadeli işlemde maker olarak %0,02, taker olarak %0,05 öder. Ücret her seferinde nominal değer (miktar × fiyat) üzerinden, hem açılışta hem kapanışta kesilir. 1.000 USDT teminatla 10x kaldıraç kullanırsan pozisyon 10.000 USDT olur: piyasa emriyle açıp kapatmak iki kez %0,05 eder, yani yaklaşık 10 USDT. Fiyat daha hiç kıpırdamadan teminatının %1'i gitmiş olur.

2. Funding rate. Sürekli vadeli sözleşmenin fiyatı spot fiyata yakın kalsın diye long ve short taraf birbirine düzenli ödeme yapar. Oran pozitifse long'lar short'lara öder, negatifse short'lar long'lara. Binance'ta varsayılan uzlaşma 8 saatte birdir: 00:00, 08:00 ve 16:00 UTC, yani Türkiye saatiyle 03:00, 11:00 ve 19:00. Bazı sözleşmeler 4 saatte bir uzlaşır; oran üst ya da alt sınıra dayanırsa o sözleşme duyuru yapılmadan saatlik uzlaşmaya geçer. Ödemeyi yalnızca uzlaşma anında pozisyonun açıksa yapar ya da alırsın. Pozisyon günlerce açık kalır ve oran sana karşı olursa bu ödeme sonucu yavaş yavaş aşındırır; tutarı funding rate hesaplayıcı ile görebilirsin.

Futures tarafındaki asıl tehlike ücret değil, likidasyondur. Fiyat az ters gider, kaldıraç bunu büyütür ve pozisyon zorunlu kapatılabilir. Kaldıraçla oynamadan önce likidasyon hesaplayıcı ile farklı senaryoları görmek faydalıdır. Likidasyon fiyatının nasıl hesaplandığı ve izole ile çapraz marjin farkı Kaldıraç ve likidasyon yazısında adım adım anlatılıyor. Yeni başlayan için spot, ücret, slippage ve risk yönetimini anlamak vadeli işlemlerden çok daha değerlidir.

Gizli maliyetler: P2P, havale/EFT, yerel borsa ve ağ

Türkiye'deki kullanıcılar bazen sadece işlem ücretine bakar, fakat para borsaya girerken ve çıkarken de maliyet oluşur. TRY'yi kriptoya çevirmek, kriptoyu cüzdana çekmek veya yerel borsadan aktarmak her biri ayrı kalemdir.

Ağ seçimi yeni başlayan için kritik hatadır. Binance'tan çekim yaparken seçtiğin ağ ile alıcı adresin kabul ettiği ağ aynı olmalıdır. Sırf daha ucuz diye yanlış ağı seçmek, tasarruf değil kurtarması zor bir kayıp yaratabilir. Bu konu Gas Fee rehberindeki mantıkla aynıdır.

Türkiye'deki bir platformdan kripto çekerken zaman ve tutar sınırları da maliyetin parçasıdır. 28 Haziran 2025'te yürürlüğe giren MASAK tebliğine göre bir varlığı aldıktan, takas ettikten ya da yatırdıktan sonra en erken 48 saat geçince çekebilirsin; platformdaki ilk çekimin için bekleme 72 saattir. USDT gibi stablecoin'lerde günlük 3.000, aylık 50.000 dolar sınırı var; transfer bilgileri (Travel Rule) eksiksizse bu sınırlar 6.000 ve 100.000 dolara çıkabilir. Her transfere en az 20 karakterlik bir açıklama yazman gerekir. BTC, ETH gibi stablecoin olmayan varlıklarda tutar sınırı yok ama bekleme süreleri aynı. 15.000 TL ve üzerindeki transferlerde ayrıca gönderen ve alıcının kimlik bilgileri iletilir ve kontrol edilir.

Convert gerçekten ücretsiz mi? Ücret fiyatın içinde

Convert, coinleri seçip tutarı yazdığın ve tek tıkla takas ettiğin özelliktir; hem Binance.com'da hem Binance TR'de var. Ekran genellikle işlem ücreti olmadığını söyler. Maliyet ortadan kalkmaz, sana sunulan dönüşüm fiyatına girer: bu fiyat çoğu zaman spot emir defterindeki ortalama fiyattan biraz kötüdür. Aradaki fark gömülü spread'dir.

Bir örnekle bakalım. BTC'nin spottaki ortalama fiyatı 60.000 USDT olsun ve 1.000 USDT'lik BTC almak isteyelim:

Buradaki %0,2 bir varsayım; gerçek fark coine, tutara ve piyasanın o anki hareketine göre değişir, az işlem gören coinlerde, büyük tutarlarda ve sert hareketli saatlerde genelde daha açıktır. TL'yi USDT'ye çevirirken de aynı mantık geçerli. Kendi takasının maliyetini görmek için onaylamadan önce Convert fiyatını spottaki son fiyatla karşılaştır: (Convert fiyatı − spot fiyat) ÷ spot fiyat, gömülü maliyettir. Küçük tutarlarda Convert işini görür; büyük tutarlarda ya da sık takasta spotta limit emir genelde daha ucuza gelir.

Çekim ücreti: onaylamadan önce nereye bakmalı

Kripto çekim ücreti, coin'i ve ağı seçtikten sonra, onay düğmesinden önce çekim ekranının kendisinde görünür. Çoğu zaman toplamın yüzdesi değil, çektiğin coin cinsinden sabit bir miktardır; bu yüzden küçük çekimlerde çok daha ağır basar. Aynı coin'in her ağda farklı ücreti olabilir, ekran ayrıca asgari çekim miktarını da gösterir.

Onaylamadan önce üç sayıya bak: seçilen ağ, kesilecek ücret ve karşı tarafa ulaşacak miktar. Gönderdiğin yer yerel bir borsa ya da cüzdansa, onun yatırma ekranında hangi ağı kabul ettiğini kontrol et. Karşı tarafın tanımadığı bir ağdan çekim yapmak, herhangi bir ücretten çok daha pahalıya patlayan hatadır.

Fikir vermesi için 27 Eylül 2026'da Binance.com'daki USDT çekim ücretleri şöyleydi:

Ağlar arasındaki fark günün gas fiyatını izlemez; sabit tutarı borsa belirler. 50 USDT'lik bir çekimde TRC20 tutarın %3'ünü alır, BEP20 ise %0,02'sini. Binance TR ya da yerel bir borsadan çekiyorsan ücret ve asgari tutar o platformun çekim ekranında yazar.

Komisyon vergi değildir

Komisyon, borsanın işlem, çekim ya da dönüştürme için aldığı ücrettir ve her emrin geçmişinde görünür. Vergi ise devletin kazanç üzerinden aldığıdır ve ayrı bir konudur. Eylül 2026 itibarıyla Türkiye'de kriptoya özel bir işlem vergisi ya da stopaj yürürlükte değil. 2 Mart 2026'da TBMM'ye sunulan kanun teklifi, SPK denetimindeki platformlarda işlemlerden %0,03 (on binde üç) işlem vergisi ve kazançtan %10 stopaj öngörüyordu; kripto maddeleri 27 Mart 2026'da Genel Kurul'da yeniden değerlendirilmek üzere geri çekildi ve Resmî Gazete'de yayımlanmadı.

Bu, kazancın her durumda vergisiz olduğu anlamına gelmez. Genel Gelir Vergisi Kanunu kuralları uygulanıyor; örneğin sürekli ve düzenli alım satım ticari kazanç sayılabilir. Teklif ileride yeniden gündeme gelebilir. Kendi durumun için bir mali müşavire danış ve Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) duyurularını takip et.

İkisini bağlayan şey kayıttır. Bir gün beyan ya da mutabakat gerekirse alım, satım ve ödenen ücretlerin tarih ve TL tutarıyla birlikte geçmişi işine yarar. Bu yüzden yıl sonunu bekleyip her şeyi yeniden kurmaya çalışmak yerine hesap işlem geçmişini ara ara dışa aktarıp sakla.

Kayıt sırasındaki indirim ilişkisi nasıl çalışır?

Referans kodları BNB ile ücret ödeme ayarından farklı bir katmandadır. Bu ilişki hesap oluşturulurken bağlanır ve koşullar uygunsa işlem ücretinde bir indirim katmanı oluşturur. BNB ile ücret ödeme ise uygun işlemlerde ücretin BNB ile ödenmesi üzerinden ayrı bir indirim katmanı olabilir.

• Taban katman: spot/futures, maker/taker, işlem çifti ve hesap seviyesine göre standart ücret.
• Hesap katmanı: VIP seviyesi veya platformun o anki hesap koşulları.
• Ödeme katmanı: BNB ile ücret ödeme açık ve bakiye yeterliyse uygulanan indirim (spotta %25).
• Referans katmanı: hesap açılırken bağlanan referans kodunun uygun koşullardaki indirimi.

Bu katmanlar çoğu durumda birbirini iptal etmek yerine üst üste çalışır; gerçekte kesilen ücreti her emrin geçmişinde görürsün. Kritik nokta şudur: referans kodu genellikle hesap açıldıktan sonra eklenemez. İlk işlemi yaptıktan sonra aramak çoğu zaman geçtir.

Toplam maliyeti düşürmek için pratik set

Ücreti düşürmek gizli bir numara bulmak değildir. En etkili adımlar çoğu zaman sıkıcıdır: daha az işlem, daha düzenli emir, daha dikkatli ödeme yolu ve daha az acele.

• Gereksiz işlemleri azalt. Can sıkıntısıyla, panikle veya gruptaki bir mesajla al-sat yapmak en istikrarlı ücret sızıntısıdır. Net neden yoksa düğmeye basma.
• Acele etmiyorsan limit emir kullan. Fiyat kontrolü sağlar ve bazen maker olmanı mümkün kılar. Ancak acil çıkış gerekiyorsa düşük ücret için emri doldurmadan bekletme.
• BNB ile ücret ödeme ayarını değerlendir. Ücret için makul BNB tutmak başka, anlamadığın varlığı büyük miktarda biriktirmek başkadır.
• Referans kodunu kayıt sırasında bağla. Referans kodu en başta girilmelidir; kaçırılırsa düzeltilmesi genellikle zordur.
• TRY yollarını karşılaştır. P2P, havale/EFT, kart, BTCTurk ve Paribu farklı toplam maliyet çıkarabilir. Alacağın net USDT veya coin miktarına bak.
• Küçük çekimleri birleştir. Güvenli ve mantıklıysa birkaç küçük on-chain çekim yerine daha az sayıda çekim ağ ücreti yükünü azaltabilir.
• Ücretleri kaydet. İşlem geçmişinde kesilen ücret satırını gör. Kaydedilen ücret gerçek olur; görülmeyen ücret hafife alınır.

Kendi sayını görmek istiyorsan ücret hesaplayıcıya işlem tutarını, al-sat sayısını, para yatırma yolunu ve çekim planını yaz. "Sık girip çıkan" senaryo ile "daha az işlem yapan" senaryo arasındaki fark çoğu kişiyi şaşırtır.

Sıralama önemlidir: ücret oranını düşürmek taktiktir, kötü işlemleri azaltmak stratejidir. Daha düşük orana sahip ama her saat işlem yapan kişi, daha yüksek orana sahip ama nadiren gereksiz emir veren kişiden daha çok toplam ücret ödeyebilir. Küçük indirim peşinde koşarken overtrading ile büyük sızıntı yaratma.

Yaygın yanlış anlamalar

İlgili terimler

Sık sorulan sorular